Konya'nın köklü eğitim kurumlarından Akçeşme İlkokulu'nun 150 yıla uzanan hikayesi
Konya'nın eğitim tarihinde önemli bir yere sahip olan Akçeşme İlkokulu, yaklaşık bir buçuk asırlık geçmişiyle dikkat çekiyor. Bugün Akçeşme Mahallesi'nde eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüren okulun temelleri, Osmanlı'nın modernleşme sürecine denk gelen 1874 yılına uzanıyor.
Vilayet tarafından 1874’te yaptırılan Akçeşme Mektebi, dönemin yenilikçi eğitim anlayışını yansıtan bir “usûl-i cedîd mektebi” olarak inşa edildi. Erkek öğrencilerin öğrenim görmesi amacıyla açılan okul, ilk etapta dört dershaneli olarak planlandı; ilerleyen yıllarda yapılan eklemelerle derslik sayısı beşe çıkarıldı.
1875 yılında Vilayet İdare Meclisi dört öğretmen ve bir hizmetli atanmasını kararlaştırmış olsa da, fiilen yalnızca iki öğretmen ve bir bevvap görevlendirilebildi. Bu dönemde okulda 280 öğrencinin bulunması, öğretmen-öğrenci dengesizliğini daha ilk yıllarda ortaya koydu. Sorun zamanla derinleşti; 1886–1895 yılları arasında okulda yalnızca Hacı Mehmet Efendi adlı tek bir öğretmen görev yaptı. Üstelik bu öğretmenin maaşlarının da düzenli ödenemediği kayıtlara geçti.
Artan öğrenci sayısına karşılık yetersiz eğitim kadrosu, okulun ıslah edilmesi gerektiğini açıkça ortaya koydu. Bunun üzerine Konya Valisi Ferit Paşa’nın girişimiyle okul iptidaiye dönüştürüldü ve adı Mecidiye İptidai Mektebi olarak değiştirildi. Darülmuallimin mezunu iki öğretmenin atanmasıyla eğitimde yeni bir dönem başladı. Öğretmen sayısı 1910’da üçe, 1914’te ise dörde yükseldi.
Okulun öğrenci sayıları ise yıllar içinde dalgalı bir seyir izledi. 1901’de 95 olan öğrenci sayısı, 1906’da 63’e kadar gerilerken, 1913’te 71 olarak kaydedildi.
Cumhuriyet döneminde de eğitim faaliyetlerini kesintisiz sürdüren kurum, 1927 yılında Topraklık Başmuallimliği adıyla hizmet verdi. 1935’te Topraklık İlkokulu adını alan okul, 1946–1947 Eğitim-Öğretim Yılı’nda yeniden Akçeşme İlkokulu ismini benimsedi. 1954 yılında Topraklık Caddesi’nde inşa edilen yeni binasına taşınan okul, eğitim faaliyetlerini bu binada sürdürmeye başladı.
1997–1998 öğretim yılında Akçeşme İlköğretim Okulu adını alan kurum, bugün yeniden Akçeşme İlkokulu ismiyle Konya’daki eğitim hayatına katkı sunmaya devam ediyor.
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan bu köklü geçmiş, Akçeşme İlkokulu’nu yalnızca bir eğitim kurumu değil, aynı zamanda Konya’nın kültürel hafızasının önemli bir parçası hâline getiriyor.
