Konya sokaklarında atlı tramvaylar: Demir raylar ve çift atla 19 yıl
Konya, 1906-1925 yılları arasında atlı tramvaylarla şehir içi ulaşımın simgesi oldu çift at tarafından çekilen vagonlar, Tren İstasyonu ile Türbe Önü arasında demir raylar üzerinde yol aldı ve hem sosyal hem ekonomik yaşamı şekillendirdi.
Konya’nın toplu ulaşım tarihinde önemli bir dönüm noktası olan atlı tramvaylar, 1906 yılında hizmete girdi. 1896’da şehre tren seferlerinin başlamasıyla istasyon çevresi sosyal ve ekonomik yaşamın merkezi haline gelmiş, bu da şehir içi ulaşım ihtiyacını gündeme getirmişti. İstanbul ve İzmir gibi Osmanlı şehirlerinde yaygın olarak kullanılan atlı tramvaylar, Konya için de en uygun toplu taşıma aracı olarak değerlendirildi.
O dönemde Konya valisi Avlonyalı Ferit Paşa, Selanik’te seferden kaldırılan atlı tramvayları Konya’ya kazandırmak için girişimlerde bulundu. Sonuçta demir raylar döşendi ve Selanik’ten getirilen vagonlarla 1906 yılında özel bir şirket tarafından işletmeye başlandı. Tramvaylar, şehirde Türbe Önü’nden hareket ediyor, Alâeddin Tepesi, Zafer Meydanı, Kolordu Binası, Atatürk Evi, Gazi Lisesi, Millet Bahçesi ve Ziraat Abidesi güzergâhını takip ederek istasyona ulaşıyordu. Yolculuk, çift atın önündeki vagonu çekmesiyle gerçekleşiyor, sefer sonunda atlar dinlendirilerek şehir yönüne geri dönüyordu.
Vagonlar yaz aylarında dantelli, kışın ise saçla kapalı bölmelere sahipti. Kadın ve erkek yolcular ayrı bölümlerde oturuyor, kanepeler üzerinde seyahat ediyordu. Gündüz saatlerinde hizmet veren tramvayların bilet ücreti 1906’da 2 para, 1923’te ise 6 kuruş olarak belirlenmişti. Gelirinin bir kısmı ise Kızılay’a bağışlanıyordu. Ancak tramvaylarda fren tertibatı bulunmadığından kazalar sıkça yaşanıyordu.
Zamanla motorlu araçların sayısının artması, atlı tramvayların müşteri kaybetmesine yol açtı. Şirket masrafları karşılayamaz hale gelirken, atları yeterince besleyemez oldu. Karda ve çamurda tramvaya yolcuların omuz vererek ilerlemesi halk arasında alay konusu oldu. Bu gelişmeler üzerine belediye encümeni, atlı tramvayların 1925 yılında seferden kaldırılmasına karar verdi ve Konya’nın tarihi tramvay dönemi sona erdi.
