Milyonlarca emekliyi ilgilendiriyor: Aylıklar kesiliyor, faiziyle geri alınıyor!

SAHTE SİGORTA DOSYALARINDA DENETİM AĞI GENİŞLİYORSosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sahte işyeri ve sahte sigortalılık tespitine dönük çalışmalarını 2016’da başlattığı risk analizi projesiyle sürdürüyor. Kurumun faaliyet raporunda, yaklaşık 4,6 milyon işyerinin 100’e yakın parametreyle sınıflandırıldığı; riskli görülen dosyaların denetime sevk edildiği belirtiliyor. Yalnızca 2025 yılında denetmenler ve proje çalışmaları sonucunda toplam 185 bin 561 sahte sigortalı tespit edildi. Proje kapsamında 2025’te açık kalan sahte işyerlerinin faaliyet süresi de 360 günün altına indi. FİİLEN ÇALIŞMADAN SİGORTALI GÖSTERİLENLER RİSK ALTINDAKurumun ve uzmanların işaret ettiği tabloya göre en sık rastlanan usulsüzlüklerden biri, kişinin fiilen çalışmadığı halde bir yakınının yanında çalışıyormuş gibi gösterilmesi. Bir diğer yöntem ise yalnızca sahte sigortalılık amacıyla kurulan paravan şirketler üzerinden bildirim yapılması. SGK’nın teşvik ve denetim metinlerinde de “kayıt dışı sigortalı çalıştırılmaması” ve “sahte sigortalı bildiriminde bulunulmaması” temel şartlardan biri olarak yer alıyor. PRİM GÜNLERİ İPTAL, AYLAR FAİZLE GERİ ALINIYORSahte sigortalılık tespit edildiğinde, o dönemlere ait prim günleri iptal ediliyor ve yatırılan primler boşa gidiyor. Sahte sigortalı gösterilen dönemde SGK üzerinden sağlık hizmeti alanlardan, yapılan tedavi masrafları da faiziyle birlikte geri istenebiliyor. Emekli olduktan sonra usulsüzlük ortaya çıkarsa, emekli aylığı iptal ediliyor ve emeklilik tarihinden bugüne kadar ödenen tüm aylıklar da faiz eklenerek tahsil ediliyor. Fazla veya yersiz ödemelerin geri alınmasında ise 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanıyor; alacaklar kişinin Kurumdan olan hak ve alacaklarından mahsup edilerek veya gelir/aylıktan kesilerek tahsil edilebiliyor. SAVCILIK VE HAPİS SÜRECİ DE GÜNDEME GELEBİLİYORBu tür dosyalar yalnızca idari yaptırımlarla sınırlı kalmıyor. SGK’nın eski denetim raporlarında, sahte sigortalılık ve kayıt dışı istihdam dosyalarında Türk Ceza Kanunu kapsamında işlem yapıldığı, savcılığa sevklerin bulunduğu görülüyor. TCK’ya göre resmî belgede sahtecilik suçunda 2 yıldan 5 yıla kadar, özel belgede sahtecilik suçunda ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Kamu görevlisi tarafından işlenmesi halinde ceza daha da artabiliyor. İSTEĞE BAĞLI SİGORTA YATIRANLAR İÇİN KRİTİK NOKTABir başka önemli başlık da isteğe bağlı sigorta. SGK’nın açıklamalarına göre isteğe bağlı sigortalılık, 4/b (BAĞ-KUR) kapsamında değerlendiriliyor. Ayrıca SGK’nın eski fakat hâlâ uygulama mantığını açıklayan mevzuat notlarında, emeklilik şartlarının son yedi yıllık fiili hizmet içinde en fazla hangi statüde geçtiyse ona göre belirlendiği ifade ediliyor. Bu nedenle, çalışma hayatı boyunca 4/a ve 4/b arasında gidip gelenlerin prim planlamasını dikkatle yapması gerekiyor; yanlış statüye kayan günler emeklilik hesabını değiştirebiliyor. SGK’nın güncel teşvik metinlerinde de sahte sigortalı bildiriminde bulunan işyerlerinin desteklerden yararlanamayacağı, tespit halinde asgari ücret desteğinin geri alınacağı açıkça yazıyor. Yani kurum, sahte sigorta ile kazanılmış görünen hakların sonradan tek tek geri alınması için hem idari hem de hukuki mekanizmaları işletiyor. Bu nedenle, eksik prim gününü kapatmak için yapılan her işlemde gerçek çalışma, doğru statü ve kayıtların eksiksizliği belirleyici hale geliyor.